{"id":308,"date":"2012-11-30T12:59:35","date_gmt":"2012-11-30T12:59:35","guid":{"rendered":"http:\/\/ekosu.com\/?page_id=308"},"modified":"2012-11-30T13:01:47","modified_gmt":"2012-11-30T13:01:47","slug":"deterjanlarin-zararlarini-ogrenmek-icin-tiklayin","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ekosu.com\/?page_id=308","title":{"rendered":"Deterjanlar\u0131n Zararlar\u0131"},"content":{"rendered":"

EKOSU kullanarak deterjan sarfiyatlar\u0131n\u0131z\u0131 azaltmak neden bu kadar \u00f6nemli ?<\/strong><\/p>\n

EKOSU Manyetik Kire\u00e7 \u00d6nleyici Aparatlar\u0131m\u0131z\u0131 kullanarak deterjan, parlat\u0131c\u0131, yumu\u015fat\u0131c\u0131 ve benzeri kimyasallar\u0131 daha az kullanma imkan\u0131na sahip olabilirsiniz. Bu neden \u00f6nemlidir?\u00a0Bunu daha iyi anlayabilmeniz i\u00e7in\u00a0size konuyla ilgili bir ka\u00e7 haber ve makale sunuyoruz. Bu kimyasal maddelerin ne gibi zararlar\u0131 var, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve \u00e7evreniz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan olumsuzluklar nelerdir? \u0130nceleyin ve l\u00fctfen duyarl\u0131 olun. Gelece\u011fimiz i\u00e7in deterjan sarfiyatlar\u0131n\u0131z\u0131 azalt\u0131n…<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

ZARARLI K\u0130MYASAL \u0130\u00c7EREN DETERJANLARIN ZARARLARI<\/strong><\/p>\n

Kad\u0131nlar kulland\u0131\u011f\u0131 temizlik maddeleri sebebiyle 55 binin \u00fczerinde zararl\u0131 kimyasala maruz kal\u0131yor. \u0130\u00e7lerinde kanser yapan da var, sinir sistemini bozan da.<\/p>\n

Teknolojideki her bir geli\u015fme, insano\u011flunun hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu y\u00f6n\u00fcyle bilim, \u00e2deta insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetinde. Tuz ruhundan s\u0131v\u0131 deterjanlara, yumu\u015fat\u0131c\u0131lardan parlat\u0131c\u0131lara kadar pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcn market raflar\u0131n\u0131 s\u00fcsl\u00fcyor. Art\u0131k evler toz kald\u0131ran s\u00fcp\u00fcrgelerle temizlenmiyor, \u00e7ama\u015f\u0131rlar k\u00fcll\u00fc sularda y\u0131kanm\u0131yor. T\u0131pk\u0131, ayak bas\u0131lan her zemini temizleyip parlatmak i\u00e7in Arap sabunlar\u0131n\u0131 tercih etmedi\u011fimiz gibi. \u015eimdi onlar\u0131n yerini kimyasal \u00fcr\u00fcnler alm\u0131\u015f durumda. Havlular\u0131n\u0131z\u0131n yumu\u015fac\u0131k m\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyorsunuz? Kolay\u0131 var elbette. Sat\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131z bir yumu\u015fat\u0131c\u0131 i\u015finizi g\u00f6r\u00fcyor. Beyazlar\u0131n daha beyaz, renklilerin daha parlak g\u00f6r\u00fcnmesini mi istiyorsunuz? Yeni form\u00fcll\u00fc bir deterjan\u0131 \u00e7ama\u015f\u0131r makinenizde kullanman\u0131z k\u00e2fi. \u201cSararan bardaklar\u0131, \u00e7atal ka\u015f\u0131k tak\u0131mlar\u0131n\u0131 nas\u0131l parlatabilirim?\u201d diye de \u00fcz\u00fclmeyin. Onun da \u00e7aresi var. Makinenizin \u00f6zel b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ekleyece\u011finiz parlat\u0131c\u0131yla bula\u015f\u0131klar\u0131n\u0131z art\u0131k daha \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l.<\/p>\n

Kimyasal \u00fcr\u00fcnler hayat\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ine o kadar girdi ki. Dolgun sa\u00e7lar i\u00e7in de onlara muhtac\u0131z, ter kokusundan kurtulmak i\u00e7in de. Peki, bu maddelerin sinsice hayat\u0131m\u0131z\u0131 zehir etti\u011fini, bedenimizi, suyu, topra\u011f\u0131, do\u011fal ortamlar\u0131, havay\u0131 yava\u015f yava\u015f kirletti\u011fini biliyor musunuz? Ya kanserojen etkiye sahip olduklar\u0131n\u0131? Cilt hastal\u0131klar\u0131na, a\u011f\u0131z, mide, bo\u011faz iltihab\u0131na sebep olduklar\u0131n\u0131, sinir sistemini tahrip ettiklerini?<\/p>\n

HANIMLARDAN \u2018TEM\u0130ZL\u0130K MADDELER\u0130NDEN UZAK DURUN!\u2019 \u00c7A\u011eRISI<\/strong><\/p>\n

Biz hen\u00fcz fark\u0131nda olmasak da Amerika ve Avrupa \u00fclkelerinde kimyasallar\u0131n insan hayat\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi y\u00fczlerce ara\u015ft\u0131rmayla ispatlanm\u0131\u015f durumda. Devlet de sivil toplum da bu konuda \u00e7ok hassas. Temizlik maddelerindeki kimyasallar\u0131n zararlar\u0131 t\u00fcketicilere s\u0131k s\u0131k anlat\u0131l\u0131yor. Okullarda \u00f6\u011frencilere \u00f6zel e\u011fitimler veriliyor. Han\u0131mlar da bo\u015f durmuyor. Bir yandan evlerinde do\u011fal temizlik maddeleri \u00fcretiyor, di\u011fer yandan haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 web sitelerinden ve bloglardan hemcinslerine \u2018kimyasal maddeler i\u00e7eren temizlik malzemelerinden uzak durun!\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yorlar. \u015e\u00fcphesiz bu t\u00fcr mesajlar artt\u0131k\u00e7a a\u011f\u0131r kimyasallar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 temizlik maddelerinin yerini insana ve \u00e7evreye zarar vermeyen alternatifler al\u0131yor. Hatta \u00fcr\u00fcnlerin ambalaj\u0131 d\u00e2hil y\u00fczde 90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n do\u011faya kar\u0131\u015fabilir ve geri d\u00f6n\u00fc\u015febilir olmas\u0131na dikkat ediliyor.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 bu t\u00fcr aray\u0131\u015flara sevk eden en \u00f6nemli sebep temizlik maddelerinde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n verdi\u011fi zararlar tabii ki. Lavabolar\u0131n temiz olmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan maddeler de \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 kirlerden ar\u0131nd\u0131ran deterjanlar da insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit ediyor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Mesela, bula\u015f\u0131k makineleri i\u00e7in \u00fcretilen tabletler birer teknoloji harikas\u0131. Ama bu \u00fcr\u00fcnler katmanl\u0131 bir yap\u0131ya sahip. Suda belli bir zaman diliminde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor. En son \u00e7\u00f6z\u00fclen k\u0131s\u0131m ise bula\u015f\u0131klar\u0131n \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u2018parlat\u0131c\u0131\u2019 \u00f6zelli\u011fine sahip kimyasallar. \u0130\u00e7inde kanserojen madde bulunan bu parlat\u0131c\u0131lar\u0131n zararlar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in ya \u2018durulama\u2019 programlar\u0131n\u0131 en az iki kez \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak gerekiyor ya da makineden \u00e7\u0131kan bula\u015f\u0131klar\u0131 tekrar sirkeli su ile elde y\u0131kamak. G\u00fcnl\u00fck ko\u015fu\u015fturmaca i\u00e7inde ka\u00e7 han\u0131m b\u00f6ylesi bir zahmete girebilir ki?<\/p>\n

AMER\u0130KA\u2019DAK\u0130 B\u0130R \u00c7OK HANIM DETERJANLARDAN UZAK DURUYOR<\/strong><\/p>\n

Diyelim ki bula\u015f\u0131klar makinede de\u011fil de elde y\u0131kand\u0131. Makinede y\u0131kanan elbiseleri ikinci kez elde y\u0131kamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Veya elbiseleri hangi temizlik \u00fcr\u00fcn\u00fcyle y\u0131kamak laz\u0131m? Piyasada sat\u0131lan deterjanlar\u0131n \u00e7o\u011funda y\u00fcksek d\u00fczeyde fosfat ve klor var. Yanl\u0131\u015fl\u0131kla yutulursa \u00e7ok \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor bu maddeler. Ayr\u0131ca klor, kanalizasyon sistemine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda organiklerle birle\u015ferek \u2018son derece tehlikeli bir kimyasal\u2019 diye tan\u0131mlanan \u2018trihalometan\u2019 maddesini \u00fcretiyor. Bula\u015f\u0131klar i\u00e7in kullan\u0131lan deterjanlar\u0131n ana maddeleri de petrol kaynakl\u0131. Bu sebeple bakterilerce ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p do\u011faya tekrar kazand\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gibi zararl\u0131 katk\u0131 maddeleri, sentetik esanslar, kokular ve renklendiriciler de i\u00e7eriyor.<\/p>\n

Cahide Akyald\u0131z (32), Amerika\u2019da ya\u015fayan bir ev han\u0131m\u0131. \u00c7evresindeki bir\u00e7ok han\u0131m\u0131n kimyasallardan uzak durdu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Do\u011fal deterjanlara ilginin giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBuradaki han\u0131mlar\u0131n tak\u0131nt\u0131lar\u0131 yok. Onlar i\u00e7in bula\u015f\u0131klar\u0131n do\u011fal yolla y\u0131kanmas\u0131 temizli\u011finden bile daha \u00f6nemli.\u201d diyor.
\nGenelde sabun ve deterjanlar\u0131n temizleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Kokular\u0131 alma, k\u00fcf ve bakterilerin \u00fcremesini durdurma, leke \u00e7\u0131karma gibi \u00f6zellikleri bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019de kilosu 2-3 TL aras\u0131nda sat\u0131l\u0131yor. \u00c7ama\u015f\u0131r sodas\u0131 ise ya\u011f ve lekeleri \u00e7\u0131kar\u0131yor, sert suyu yumu\u015fat\u0131yor. Karbonat da (sodyum bikarbonat) g\u0131dadan temizlik \u00fcr\u00fcnlerine kadar geni\u015f bir alanda \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. K\u00f6t\u00fc kokular\u0131 al\u0131yor, al\u00fcminyum, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, paslanmaz \u00e7elik gibi metalleri parlat\u0131yor, leke \u00e7\u0131kar\u0131yor, sert suyu yumu\u015fat\u0131yor. Birikmi\u015f mineral ve ya\u011flar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp camlar\u0131 parlatan sirke de mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Reng\u00e2renk ambalajlar\u0131yla dikkat \u00e7eken temizlik \u00fcr\u00fcnlerinin bir\u00e7o\u011fu kanserojen etkiye sahip. Hatta i\u00e7lerinde sinir sistemi hasar\u0131, cilt hastal\u0131klar\u0131, a\u011f\u0131z, mide, bo\u011faz iltihab\u0131 yapanlar; karaci\u011fer, b\u00f6brek, akci\u011fer, pankreas ve dalakta hasara sebebiyet verenler var. Baz\u0131lar\u0131 da merkez\u00ee sinir sistemini etkileyerek depresyon, sinirlilik ve hiperaktiviteye yol a\u00e7\u0131yor. G\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnler 55 binin \u00fczerinde kimyasal \u00e7e\u015fit i\u00e7eriyor. Her y\u0131l da bunlara binin \u00fczerinde yenileri ekleniyor. \u00c7o\u011fu yeterince test edilmeden ve belirli bir mevzuata tabi tutulmadan piyasaya s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Sonra bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 do\u011frudan kanalizasyona ak\u0131yor ve su sistemlerimize kar\u0131\u015f\u0131yor. S\u00f6z konusu kimyasallar, sonunda “fazla y\u00fcklenme” ile v\u00fccudumuzda depolan\u0131yor ve zehirli olma d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda da yukar\u0131da say\u0131lan hastal\u0131klar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Ev han\u0131mlar\u0131 daha b\u00fcy\u00fck tehlikede !<\/strong><\/p>\n

Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Mustafa Odaba\u015f\u0131’n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re \u00e7ama\u015f\u0131r suyu, deterjan, parf\u00fcm gibi maddeler kimyasal reaksiyonlar sonucu kanserojen etki yap\u0131yor. Amerika \u00c7evre Koruma Kurumu\u2019nun (US Environmental Protection Agency – EPA) yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma da ev temizlik \u00fcr\u00fcnlerinin d\u0131\u015far\u0131dan gelen toksinlere g\u00f6re \u00fc\u00e7 kat daha fazla kanserojen etkiye sahip oldu\u011funu ispatl\u0131yor. 15 y\u0131l\u0131n verilerini de\u011ferlendiren Uluslararas\u0131 Kanser Kurumu (NCA) da ev han\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlara g\u00f6re y\u00fczde 54 daha fazla kanser riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi.<\/p>\n

Kimyasallar 26 saniyede t\u00fcm organlara ge\u00e7iyor.<\/strong><\/p>\n

Kimyasallar v\u00fccudumuza soluma, yutma ve temas yoluyla ge\u00e7iyor. Kesinlikle kullan\u0131lmamas\u0131 gereken ba\u015fl\u0131ca kimyasallar ve zararlar\u0131 \u015funlar: Alkol (etanol, izopropanol) ev deodorantlar\u0131nda, y\u00fczey temizleyicilerde kullan\u0131l\u0131yor ve sinir sisteminde hasara yol a\u00e7abiliyor. Sodyum Hpoklorit diye tan\u0131mlanan \u00e7ama\u015f\u0131r suyu a\u011f\u0131z, mide ve bo\u011fazda iltihap yap\u0131yor. Mukoz tabakas\u0131n\u0131 bozuyor. G\u00f6zleri tahri\u015f ediyor. Solunum yollar\u0131nda hastal\u0131klara sebebiyet veriyor. Petrol Distilasyon \u00fcr\u00fcnleri g\u00f6z ve deriye zarar verebiliyor. Cam ve tuvalet temizleyicilerde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan amonyak ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yor. Akci\u011feri olumsuz etkiliyor. Mobilya ve yer temizleyicilerde bulunan fenol ile kresol (dezenfektan) ve nitrobenzen do\u011frudan kanserojen madde olarak an\u0131l\u0131yor. Di\u011fer bir kanserojen madde de formaldehit. Bu da bir\u00e7ok temizlik mamul\u00fcnde koruyucu olarak kullan\u0131l\u0131yor. Hal\u0131 temizleyiciler i\u00e7inde bulunan Perkloro etilen ile Ttrikloro etilen de kanserojen etkiye sahip maddeler. Mide yanmas\u0131, g\u00f6rme bozuklu\u011fu yapan Hidro klorik asit de tuvalet temizleyicilerinde var. G\u00fcve ilac\u0131 diye bilinen ve Avrupa \u00fclkeleri ile Rusya\u2019da yasaklanan naftalin ya da Para Dikloro Benzen hem kansorejen etkiye sahip hem de sinir sistemini olumsuz etkiliyor. \u0130\u015fin en k\u00f6t\u00fc taraf\u0131 ise temizleyici \u00fcr\u00fcnlere maruz kald\u0131ktan sadece 26 saniye sonra kimyasallar\u0131n izi v\u00fccudun b\u00fct\u00fcn organlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebiliyor olmas\u0131.<\/p>\n

Kaynak: www.haber7.com
\nAksiyon Dergisi<\/p>\n

Deterjanlar ve Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z<\/strong><\/p>\n

Bize dayat\u0131lan Ya\u015fam Tarz\u0131nda olmazsa olmazlar\u0131n aras\u0131na sokulan Deterjanlar nedir? \u00c7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na getirdi\u011fi riskler nelerdir? Bu riskleri enaza indirmek i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/p>\n

\u00c7ama\u015f\u0131rda, bula\u015f\u0131kta, v\u00fccut ve \u00e7evre temizli\u011finde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bu kimyasallar \u00fczerinde, uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda oldu\u011fumuzu hat\u0131rlatmak istiyorum.<\/p>\n

Prof.Dr.\u0130smet D\u00f6kmeci\u2019in bu konuda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu bir makalede s\u00f6yledikleri \u00e7ok \u00f6nemli:<\/p>\n

\u201c\u0130nsan ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam ortam\u0131 olan su, hava ve topra\u011f\u0131n end\u00fcstriyel teknolojinin geli\u015fmesine paralel olarak \u00e7e\u015fitli sentetik maddeler ve di\u011fer toksik at\u0131klarla h\u0131zla kirlenmeye y\u00fcz tutmas\u0131 daha \u015fimdiden D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok y\u00f6resini ya\u015fanmaz duruma getirmi\u015ftir. \u00c7evreyi koruyucu \u00f6nlemler almadan geli\u015fi g\u00fczel sanayile\u015fen \u00fclkelerde denetimsizlik, d\u00fczensiz kentle\u015fme, h\u0131zla artan n\u00fcfus ya da toplumun e\u011fitimsizli\u011finden kaynaklanan sorumsuzluk sonucu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famam\u0131z i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir gereksinim olan do\u011fan\u0131n kirlenmesi alabildi\u011fince artmaktad\u0131r. Ne gariptir ki insanlar kendilerinin meydana getirdikleri bu manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda panik i\u00e7inde \u00e7are aray\u0131\u015f\u0131na giri\u015fmekte ve sonu\u00e7ta faturas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r bi\u00e7imde kendisine ve nesillerine \u00f6detmektedir.\u201d dedikten sonra<\/p>\n

\u201cSon d\u00f6nemlerde kamuoyunda deterjanlar\u0131n do\u011faya, dolay\u0131s\u0131yla insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olan zararlar\u0131 merak ve endi\u015feyle tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130hmaller ve sorumsuzluklar sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evre kirlenmesi sorunu bug\u00fcn\u00fcn insanlar\u0131n\u0131n gelecek nesillerine b\u0131rakaca\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc bir mirast\u0131r.\u201d \u0130fadesi ile konunun nesiller boyu \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n

Deterjan\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za giri\u015fi ile ilgili olarak da:<\/p>\n

\u201cBu asr\u0131n ba\u015f\u0131nda sabun elde edilmesinde kullan\u0131lan ya\u011flar\u0131n k\u0131t bulunmas\u0131, temizleyici ba\u015fka maddelerin bulunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131na neden oldu. Ham petrolden sentetik yolla elde edilen deterjan \u00fcretilmesine ba\u015fland\u0131. \u00d6zellikle II. D\u00fcnya Harbi s\u0131ras\u0131nda Avrupa ve Amerika’da yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan sentetik temizleyiciler bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131kalr\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde ve temizlik i\u015flerinde b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131klar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu maddelerin rastgele \u00fcretilmesi ve \u00e7evreye yay\u0131lmas\u0131yla 1960’l\u0131 y\u0131llarda A.B.D gibi baz\u0131 bat\u0131 \u00fclkelerinde deterjanlar\u0131n do\u011fa kirlenmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015f ve bu konuda bir dizi \u00f6nlemler alma zorunlulu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u201d ve<\/p>\n

\u201cDeterjanlara temizleyici \u00f6zellik veren yap\u0131s\u0131ndaki y\u00fczey-aktif maddelerdir. \u00dcreticiler \u00e7o\u011funlukla deterjanlar i\u00e7inde pahal\u0131 olan bu maddeleri d\u00fc\u015f\u00fck oranda (%10-30) kullanmakta, onun yerine ucuz olan bentonit, kaolin, de\u011fi\u015fik tuzlar, asitler ve silikatlar gibi temizleyici \u00f6zellikleri olan suda az eriyen inorganik maddeler kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar. Bir deterjan\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki biyolojik bozulmaya (biyodegredasyon) u\u011fratmayan maddelerin oran\u0131 onun \u00e7evre kirlenmesi ve sa\u011fl\u0131\u011fa olan zararlar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir. Bu maddelerin su ve toprakta bozulmadan kal\u0131p, akarsularla g\u00f6l ve denizlere ula\u015fmas\u0131 buralarda ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131 ve onlarla beslenen insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Son 25 y\u0131l i\u00e7erisinde bir\u00e7ok \u00fclke deterjan \u00fcretiminde biyodegredasyonu h\u0131zl\u0131 y\u00fczey-aktif maddeler ve katk\u0131 maddeleri kullanmaktad\u0131rlar. Y\u00fczey-aktif maddesi Lineer alkil benzen (LAB) ve benzeri yap\u0131da olan deterjanlar su ve toprakta daha h\u0131zl\u0131 biyodegredasyona u\u011frad\u0131\u011f\u0131ndan deterjan \u00fcretiminde \u00f6ncelikle tercih edilmektedir. \u00d6rne\u011fin A.B.D, 1963 y\u0131l\u0131ndan bu yana LAB d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fczey-aktif maddenin deterjanlara kat\u0131lmas\u0131na izin vermemektedir.\u201d A\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkemizde \u00fcretilen deterjanlara yak\u0131n zamana kadar kat\u0131lan dedosil benzen (DDB) y\u00fczey-aktif maddesi kimyasal yap\u0131s\u0131nda sa\u011flam halkal\u0131 gruplar i\u00e7erdi\u011finden su ve toprakta bakteri ve enzimlerin etkisiyle olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 \u00e7\u00f6z\u00fcnmekte dolay\u0131s\u0131yla do\u011fada giderek birikmekte idi. Bu tehlikeli gidi\u015fi durdurmak i\u00e7in DDB yasaklanm\u0131\u015f ve onun yerine LAB kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Deterjan i\u00e7erisinde bulunan y\u00fczey-aktif madde d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli oranda (%70-90) bulunan temizleyici, beyazlat\u0131c\u0131, yumu\u015fat\u0131c\u0131, k\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fc, parlakl\u0131k verici ya da antiseptik \u00f6zellik veren katl\u0131 maddelerinin \u00e7o\u011fu da y\u00fczey-aktif madde gibi insan organizmas\u0131na g\u0131dalardan ve di\u011fer yollardan girdiklerinde dokularda iritasyon sonucu olumsuz etkilere neden olabilmektedirler. Bir \u00e7ok kanser t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ise dokular\u0131n s\u00fcrekli iritasyonu sonucu olu\u015fabildi\u011fi literat\u00fcrlerde bildirilmektedir. Ayr\u0131ca akci\u011fer tahribat\u0131, akci\u011fer iltihab\u0131, alerjik reaksiyonlar, santral sinir sisitemi, kalp, b\u00f6brek ve kan damar rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, endokrin ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bozukluklar\u0131 gibi \u00f6nemli rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n kayna\u011f\u0131 \u00fcretimde kullan\u0131lan katk\u0131 maddeleri ve dolay\u0131s\u0131 ile deterjanlar olabilmektedir.<\/p>\n

Deterjan\u0131n kullan\u0131m yerleri ile temas sonucu v\u00fccudumuza giren miktar\u0131, yapaca\u011f\u0131 zarar y\u00f6n\u00fcnden \u00f6nemlidir. A.B.D’de bir g\u00fcnde insan v\u00fccuduna giren deterjan y\u00fczey-aktif maddesinin en\u00e7ok 0.3-3 mg aras\u0131nda oldu\u011fu belirtilmesine kar\u015f\u0131n \u00fclkemizde baz\u0131 y\u00f6relerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7me sular\u0131nda dahi \u00e7ok y\u00fcksek miktarlarda deterjan bulundu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

Her ne kadar v\u00fccudumuza giren g\u00fcnl\u00fck deterjan miktar\u0131 bilinmese de, bunun \u00e7ok y\u00fcksek d\u00fczeyde olmas\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu nedenle biyodegredasyonu en h\u0131zl\u0131 olan deterjan kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle \u00fclkemizde \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak medeniyet gere\u011fi olan temizlik i\u015flerimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z deterjanlar\u0131n vazge\u00e7ilmez yararlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7evre kirlenmesi ve \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan zararlar\u0131ndan korunabilmek i\u00e7in \u00fcretimlerinin kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131 zorunludur. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011fl\u0131\u011fa ve \u00e7evre kirlenmesine en az zararl\u0131 bile\u015fimlerin saptan\u0131p bu standard\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda deterjan \u00fcretimine izin verilmemesi gerekmektedir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u00fcretici firmalar\u0131n deterjan kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6zendirmek i\u00e7in giri\u015ftikleri reklam kampanyalar\u0131n\u0131n abart\u0131l\u0131 ve ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmamas\u0131 da t\u00fcketicinin kafas\u0131nda \u2018madem s\u00fcper \u00f6tesi temizlik sa\u011fl\u0131yor, madem t\u00fcm zorlu kiri pas\u0131 \u00e7\u0131karabilmekte o zaman neden her ay reklamlarda form\u00fcl\u00fc yenilenir ya da geli\u015ftirilir olarak g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r?\u2019 Sorusunu tekrar ettirmektedir.<\/p>\n

G\u0131da M\u00fchendisi \u0130smail Erbay\u2019\u0131n bir makalesinde de:<\/p>\n

\u201cSentetik temizlik \u00fcr\u00fcnlerinin ba\u015fl\u0131calar\u0131, \u00c7ama\u015f\u0131r ve Bula\u015f\u0131k deterjanlar\u0131, S\u0131v\u0131 sabunlar ve \u015eampuanlard\u0131r. S\u0131v\u0131 sabunlar, bula\u015f\u0131k deterjanlar\u0131 ile \u015fampuan hammaddelerinin orant\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f halidir. Sabunun s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Bu temizlik mamullerinin i\u00e7erisindeki kimyasallar insan v\u00fccudunda karbon yap\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131rarak veya oksijeni t\u00fcketerek tamiri imk\u00e2ns\u0131z hastal\u0131klara yol a\u00e7arlar. Sentetik temizlik \u00fcr\u00fcnleri v\u00fccuduma dokunmas\u0131n gitsinler istiyorsan\u0131z yap\u0131lacak bir \u015fey vard\u0131r:<\/p>\n

1-\u00c7ama\u015f\u0131r makinesinde: \u00c7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 8.000 kg ( 8 ton) su ile durulaman\u0131z gerekir.
\n2-Bula\u015f\u0131k makinesinde: Bula\u015f\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 6.000 kg (6 ton) su ile durulaman\u0131z gerekir.
\n3-Banyoda: \u015eampuan veya body jel kullanm\u0131\u015fsan\u0131z 2.000 kg (2 ton veya 250 orta boy kova dolusu) su ile durulanman\u0131z gerekir.<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu olup ta bo\u011faz enfeksiyonu ge\u00e7irtmeden, bademcik hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmeden b\u00fcy\u00fctebilen anne var m\u0131? \u0130nan\u0131n bu i\u015fin ba\u015f m\u00fcsebbibi bula\u015f\u0131k deterjanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu mamulleri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman bir di\u011fer tesir ve etkisi ise \u00e7evre kirlili\u011fidir. Bunlar\u0131n i\u00e7erisindeki kimyasallar\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00f6zellikleri bulunduklar\u0131 yerde oksijeni t\u00fcketmeleridir. Oksijensiz bir yerde ise hayat olmaz.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/p>\n

1. \u00c7evre ve Deterjan.Prof.Dr.\u0130smet D\u00f6kmeci
\n2. Su-Sabun-Deterjan.\u0130smail Erbay
\n3. http:\/\/www.sixwise.com\/newsletters\/05\/07\/06\/
\nthe_toxic_dangers_of_typical_laundry_detergent.htm
\n4. http:\/\/www.soaringspiritwithtears.com\/environment\/soaps_detergents.html<\/p>\n

Deterjanlar\u0131n zararlar\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in; http:\/\/www.deterjaninzararlari.org\/\u00a0sitesini ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

EKOSU kullanarak deterjan sarfiyatlar\u0131n\u0131z\u0131 azaltmak neden bu kadar \u00f6nemli ? EKOSU Manyetik Kire\u00e7 \u00d6nleyici Aparatlar\u0131m\u0131z\u0131 kullanarak deterjan, parlat\u0131c\u0131, yumu\u015fat\u0131c\u0131 ve benzeri kimyasallar\u0131 daha az kullanma imkan\u0131na sahip olabilirsiniz. Bu neden \u00f6nemlidir?\u00a0Bunu daha iyi anlayabilmeniz i\u00e7in\u00a0size konuyla ilgili bir ka\u00e7 haber ve makale sunuyoruz. Bu kimyasal maddelerin ne gibi zararlar\u0131 var, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve \u00e7evreniz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-308","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=308"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":730,"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/308\/revisions\/730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}